• vtem news box
  • vtem news box
  • vtem news box
  • vtem news box
  • vtem news box

خبرنامه دیزج خلیل

:

حدیث

امام علی علیه السلام: مَا أَكْثَـرَ اَلْعِبـَرَ وَ أَقَـلَّ اَلاِعْتِبَـارَ چه بسيار است پنـدها و چه اندكاند، پنـد پـذيران. نهج البلاغه/کلمات قصار 297

خبر تصادفی

جهار راه روان

چهارراه روان وبدون ترافیک

ورود به سایت

بررسي وضعيت کالبدي روستا

Hits: 2946
Print

براساس بررسي هاي بعمل آمده مساحت بافت کالبدي روستا در داخل محدوده مشخص شده 23/975188 متر مربع بوده  وبه ترتيب کاربري مسکوني 49/591938 متر مربع بيشترين و کابري مذهبي با مساحتي برابر با 04/2979 متر مربع کمترين سطح کل بافت را در بر گرفته است .

 

وضعيت اقتصادي

Hits: 4264
Print

در زندگی ومعیشت امروز پس از شخصیت هویت انسانی ،اقتصاد نقش حساسی را بازی میکند لذا مردم نا گزیرند که در پی اقتصاد ورفاه زنگی مادی بکوشند ، گرچه گرچه زنگی مقایسه ای و قانع نبودن رفاه درونی و آرامش خاطر از اغلب مردم سرزمین ما را سلب کرده است و دچار یک زندگی پر تشویش توأم با اضطراب نموده ،با این همه مشکلات ونارساییها ،بدون اقتصاد نتوان زیست.

روستای آباد دیزج خلیل به جهت واقع بودن در سر راه کاروانسرا وجاده استانبول ومابین شهر های تبریز وسلماس در گذشته نچندان دور ، موقیعت اقتصادی ساده سنتی وبی دردسری داشته اند واهالی آن از زن ومرد ، مشغول کشاورزی ودامداری بومی بوده و با دادوستد پایاپای یک زندگی آرام وبدون دغدغه را سپری می کردند  در واقع با خصلت قانع بودن و سپاس به درگاه ایزدی، به قول امروزی ها از خودکفایی نسبی برخورداربودند . براساس آمار سال 1375 جمعيت فعال (بالاي 10 سال )روستا 2674 نفر بوده که از اين تعداد 1036 نفر شاغل بوده اند (39درصد گروه فعال). بر مبناي همين آمار تعداد شاغلين مرد 875 نفر وشاغلين زن 161نفر بوده است .آمار ارائه شده توسط خانه بهداشت وجهاد کشاورزي افراد شاغل روستا 1072 نفر بوده که در مقايسه با گروه فعال (بالاي 10 سال 87/38 درصد را شامل مي شود .عليرغم اينکه اکثر خانوار هاي روستا به کارهاي زراعي مشغول هستند ، در موقع فصل غير زراعي به ساير فعاليتها مي پردازند که از جمله مي توان به مشاغلي چون قاليبافي ، زنبورداري و..... اشاره کرد که در اولويت  دوم منبع در آمدي قرار مي گيرند .

همانگونه که اشاره گرديد تعداد شاغلين روستا در سال 1384 معادل 1072 نفر بوده که 87/38  درصد گروه فعال را در بر مي گيرد . از تعداد 2758 نفر گروه فعال ، 1351نفر مرد و 1407نفر زن بوده اند . مطابق آمر دانش آموزي روستا ، تعداد 349 نفر در رده دانش آموزان بالاي ده سال (گروه فعال ) قرار مي گيرد و نقشي در اقتصاد روستا به عهده ندارند. همچنين زنان خانه دار با 2/27 درصد (810 نفر از 1407نفر زن فعال )و افراد بيکار با فراواني 8/13 درصد (439 نفر) مي باشد .به بيان بهتر از 2758نفر گروه فعال ،1509نفر جز گروه فعال اقتصادي وبقيه (1249 نفر)در  رده گروه فعال غير اقتصادي قرار مي گيرند .

جدول وضع گروهاي فعال اقتصادي و غير اقتصادي و شاغلين روستا در سال 1384

جمعيت

تعداد

درصد نسبت به کل جمعيت

جمعيت کل

3165

100

گروه فعال

اقتصادي

1509

71/54

67/47

غير اقتصادي

1249

28/45

کل

2758

100

فعال اقتصادي

شاغل

1072

04/71

بيکار

437

95/28

کل

1509

100

فعال غير اقتصادي

دانش آموزان

439

14/35

46/39

زنان خانه دار

810

85/64

کل

1249

100

 

 

مهاجرت

Hits: 3729
Print

از بررسي تحولات جمعيت روستا طي دوره آماري 1372 تا 1383 نشان از مهاجر فرستي روستا را دارد . به عبارتي طي دوره 10 سال گذشته تعداد 281 نفر مهاجر به روستا و243نفر از روستا مهاجرت وجود داشته است . با توجه به اينکه در سالهاي اخير(از سال 79 به بعد)روستا با پديده مهاجر پذيري روبه روست احتمالاًًدر سالهاي آتي و دوره طرح تعداد افرادي که قبلاً براي يافتن شغل به ساير نقاط شهري رفته بودند به روستا بازگشته و در واقع با پديده مهاجرت معکوس روبه رو  خواهيم بود که دليل عمده آن (همانگونه که شورا ومعتمدين محل اذعان مي داشتند )فراهم شدن شرايط زيست در روستا نزديکي شديد به شبستر وافزايش قيمت مسکن در مناطق شهري مي باشد.

 

 

مواليد و مرگ ومير

Hits: 3780
Print

طبق آمار دريافتي براي دوره 10 ساله (83-1373)تعداد مواليد روستا 382و مرگ ومير آن273 نفر بوده است. تفاضل مرگ ومير  با مواليد ومقايسه آن با ميانگين جمعيت نشانگر نرخ رشد طبيعي 3/0 درصد در سالهاي فوق بوده است .

2012-06-13

 

آموزش در روستا

Hits: 3840
Print

روستاي ديزج خليل داراي واحدهاي آموزشي ابتدايي ،راهنمايي ودبيرستان است که در کل 448نفر دانش آموز در اين مدارس مشغول تحصيل مي باشند  در اين واحدهاي آموزشي علاوه از ارائه خدمات به دانش آموزان روستا به ساير افراد لازمالتعليمي که از روستاهاي نوجه ده ، امير ذکريا ،سيس در مقطع دبيرستان مراجعه مي نمايند مشغول تحصيل ميشوند.تعداد افراد لازم التعليم (14-6ساله )روستا در سال 1384،389 نفر بوده که در مقايسه با آمر سال 1375 مقدار کمي را نشان ميدهد. به عبارتي سال 1375 تعداد افراد لازم التعليم 299نفر بوده است  که دليل عمده آن افزايش رده سني بالاي 14سال  است که پس از سپري شده حدود 9 سال بر تعداد گروه هاي بالاي 15 سال افزوده شده است .

 

جدول تعداد دانش آموزان روستا  در سال 1384

 

مقطع تحصيلي

1384

اول

دوم

سوم

چهارم

پنجم

کل

ابتدايي

پسرانه

12

17

11

19

18

77

دخترانه

24

16

19

29

17

105

راهنمايي

پسرانه

24

15

17

 

 

56

دخترانه

14

29

31

 

 

74

دبيرستان

پسرانه

32

10

6

 

 

48

دخترانه

34

24

17

 

 

75

پيش دبستاني

13

-

-

 

 

13

کل دانش آموزان

448

 

سواد

Hits: 3865
Print

بر اساس آمار سال 1375، ميزان با سوادي روستاي ديزج خليل در مقايسه با جمعيت بالاي 6سال (2915نفر)74/76 درصد بوده که در مقايسه با کل دهستان (75 درصد ) مقدار بيشتري را نشان ميدهد. به عبارتي تعداد افراد با سواد روستا 2237 نفر بوده که از اين تعداد 1217نفر مرد و1020 نفر زن باسواد بوده اند.

 

بررسي و شناخت تعداد جمعيت و خانوار

Hits: 3940
Print

روستاي ديزج خليل بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن  1390   ،  1203  خانوار در روستا ساکن بودند که کل جمعیت روستا 4048 نفر بوده واز این تعداد  2040 نفر مرد و 2008 نفر زن  ساکن می باشد

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

و بر اساس خانه بهداشت در سال 1384 داراي 3165 نفر جمعيت بوده که اين تعداد در 822 خانوار ساکن بوده اند از تعداد کل جمعيت روستا  1547 نفر مرد (87/48درصد)و1618نفر زن (12/51 درصد) بوده اند . بررسي تحولات جمعيت در دوره هاي قبلي  سر شماري نشان مي دهد جمعيت 3331 نفري روستا در سال 1345 به 3084 نفر در سال 1355( بارشد معادل 77/0 درصد) در دوره بعدي سر شماري (1365) به 3348 نفر افزايش يافته و در فاصله دو سر شماري 65-1355 نرخ رشد جمعيت 82/0 در صد برآورد شده است . در سر شماري اخير تعداد جمعيت روستا به 3165نفر با 822 خانوار تننزل پيدا کرده که از رشدي برابر 07/0درصد برخوردار بوده است.

بروز رسانی : بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۰

 

 

موقعیت روستا

Hits: 6897
Print

روستاي ديزج خليل از روستا هاي دهستان گوني شرقي بخش مرکزي شهرستان شبستر است که در فاصله 2کيلومتري مرکز شهرستان در 38درجه و9دقيقه عرض شمالي و45درجه و43دقيقه طول شرقي در ارتفاع 1335 متري از سطح دريا قرار گرفته است .همانطور که مي دانيد منطقه آذربايجان بر روي پهنه ونوار زلزله که از غرب ايران مي گذرد قرار گرفته که روستاي ديزج خليل نيز از اين قاعده مستثني نخواهد بود. در زلزله ايران اين منطقه با خطر زلزله زياد قرار گرفته است . بر اساس بر رسيهاي ميداني در روستاي ديزج خليل ،در سمت شرق وجنوب شرقي روستا را فرا گرفته و به زمينهاي مزروعي به علت بارندگي شديد خساراتي  وارد آورده است .اين سيل حدود 50 سال قبل بوده و از آن تاريخ به بعد مردم حادثه اي را به ياد ندارند.

با توجه به اينکه روستاي  ديزج خليل در منطقه جلگه اي ودر کنار قسمت شمالي در ياچه اروميه قرار گرفته لذا داراي چشم اندازها و مزايايي که در جذب توريست موثر مي باشد . به طور کلي  گردشگران روستايي مي توان در 2بخش توريست طبيعي، تفريحي و توريست تاريخي  تفکيک کرد.

وجود باغها و مناظر طبيعي با ايجاد امکانات تفريحي در منطقه و اثاري همچو مسجد جامع  روستا ، مسجد حاج شرفلو ، امامزاده ها و حمام قديمي از پتانسيل هاي  جذب توريسم روستا مي باشد .

 

 

معنای لغوی

Hits: 5522
Print

دیزج معرب دیز یا دیزه‌است که در منابع معتبر دو معنی متفاوت برای آن ذکر شده‌است. نخست بمعنی دیزک یا همان دژک بمعنی دژ و قلعه و در معنای دیگر بمعنی رنگ یا رنگ خاکستری و اسب خاکستری رنگ.

 حمدالله مستوفی مورّخ مشهور دوره مغول که در کتاب نزهت القلوب از تبریز اسم برده نوشته که تبریز را هفت ناحیت است چهاروم ارونق که در غرب آن قرار گرفته و دارای سی پاره دیه است و آبادی های بزرگ دارد . مثل وایقان – سیس – شبستر – تسوج - ...  . اما نامبرده از روستای دیزج خلیل اسمی نبرده است ولی آثار تاریخی باقی مانده از دوران های پیش مثل کول تپه در جنوب شرقی دیزج خلیل و قوچ های سنگی سفیران و جهانگردانی که در ادوار مختلف تاریخی از اروپا به ایران امده و از جاده تبریز – طرابوزان یعنی از این مسیر عبور کرده اند در سفرنامه های خود از روستای دیزج خلیل و آبادانی آن به نیکی یاد کرده اند .

ادوارد براون جهانگرد معروف که در ضمن عبور از این راه در یکی از کاروان سراهای این روستا شبی را بیتوته کرده و صاحب کاروان سرا یک دسته گل بنامبرده هدیه کرده است آن را هم در سفرنامة خود نوشته است . (قوچ سنگی مقابل مسجد قره را چند سال قبل دزدیدند( مویّد آن است که این روستا از قدیم الایام مسکون بوده و قنواتی که مثل ملیکان – قاضی کهریزی – علاءالدین- مرادآباد – قزل کهریز – ایل بیز - ... که هر کدام جزو آثار تاریخی می باشد و در این روستا جاری هستند هرکدام نشانه هائی از قدمت وو تاریخی این روستا را بنمایش گذاشته اند و نیز حمام دیزه مساجد حاج شرملو و دیگر مساجد این روستا هریک قدیمی بودن این روستا را گواهی می دهند .

 

مراسم عروسی

Hits: 3468
Print

 

 

 

مراسم عروسی:

خواستگاری:درچنددهه اخیرآداب ورسوم عروسی در روستای دیزج خلیل چنین بودکه جهت انتخاب دختر،خواهرومادرپسرجستجوکرده ودخترمناسب شایسته ای برای پسرانتخاب کرده وپس ازانتخاب عروس اینده،بااطلاع قبلی بطورخصوصی وخودمانی یکنفرائلچی(خواستگار)به منزل دخترفرستاده وموضوع راباخانواده دختردرمیان می گذاشت،طبق معمول خانواده دخترپس ازگوش دادن به سخنان ائلچی جواب قطعی نداده وپاسخ رابه چندروز بعدموکول می کردند.خواستگارچندروزبعددوباره مراجعه وجواب قطعی رادریافت میکرد.اگرجواب مثبت بود،خواستگاری رسمی وعلنی انجام می گرفت ونزدیکان خانواده واهل محل از ازدواج زوج جدید اگاه شده وخرسند می گشتندومراسم سه مرحله ای عروسی به ترتیب ذیل انجام می گرفت .

 

شب قرار(بله برون):

شبی بودکه درمنزل هردو خانواده جشن وشادی وسرورخودمانی برقرار میگردد،در چنین شب به یادماندنی چندنفرازریش سفیدان وافرادخودی از هردوطرف درمنزل دخترجمع شده ودرباره نوع اسباب ولوازم شیرینی ،خوراکی،مبلغ مهریه وشیربها به توافق می رسیدند .

بعد از چند روز در یک روز موعود ، دو-سه نفر از خانواده پسر به اتفاق یک نفر از خانواده دختر به بازار شبستر رفته و 15 - 10 کیلو قند ، 3کیلو چایاعلا ، یک دوری شاخه نبات ، یک عدد شال (روسری)،یک حلقه انگشتری طلا،آئینه بخت،کاغذ رنگی (جهت درست کردن گل خوانچه )وغیره خریداری کرده و بر می گشتند . اما اخیرا خرید عروس و داماد با قیمت گزاف به پایان می رسد .

 

شیرینی خورانی :

بعد از ظهر وسایل خریداری شده را با سلیقه وتزیین در درون چند سینی چوبی چیده و در یک گوشه اتاق قرار می دادند . هنگامی مدعوین ذکور جمع می شدند چند نفر خوانچه کش طبقها را روی سرشان گذاشته و همراه مدعوین روانه خانه دختر می شدند خانواده عروس از مهمانان با گرمی و صمیمیت استقبال کرده و مقدمشان را گرامی می داشتند ، پس از تعارفات معمول وجابجا شدن مهمانان ، مسئول پذیرایی با یک استکان چای شیرین و پشت سرش دو استکان چای قند پهلو پذیرایی بعمل آورده و از سوی میزبان به خوانچه کشها انعامی از قبیل آجیل،جوراب و یا سکه نقد داده می شد.

در یک اتاق جداگانه رضایت وبلی گفتن دختر بوسیله بانوی با تجربه و معاشر اخذ وبه اطلاع عاقد معمّم می رسید و صیغه عقد در جمع حاضران مجلس که دست هایشان بر روی زانو هایشان می بود جاری گشته و بر روی کاغذ وارداتی ضخیم ثبت می شد ، معمّم بالای عقد نامه و گواهان حاشیه آن را ممهور می کردند.

خانواده دختر دو- سه روز بعد مقداری وسایل پیشکشی همراه با نان قندی(شکر چؤره یی ) محلی در دروت طبقها نهاده و به منزل پسر عودت می دادند .

 

شال اندازی: 

پس از شیرینی خورانی در یک روز نیک مجلس زنانه در خانه دختر ترتیب می یافت که در آن مجلس بر سر دختر شال انداخته و می رقصاندندو وجوه شاباش جمع شده را به خانواده دختر و دایره زن می داددند .

پارچه کسمه یا نمایش پارچه: در یک روز خجسته سه -چهار نفر از خانواده پسر به اتفاق یک نفر از خانوده دختر به بازار رفته وبه حساب پسر برای عروس آینده چادر شب ضخیم چهارخونه ، حوله،پارچه های متنوع پیراهنی ،شلواری و دامنی ،هدایا وسوغات برای خانواده دختر ، چند کیسه حنا ،وسایل آرایشی سننتی و یک عدد صندوق عروس خریده و به منزل می آوردند ، در منزل وسایل سبک را با تشریفات در طبقها می چیدند تا در یک فرصت مناسب به منزل دختربفرستند خانواده دختر نیز جهت دعوت به چشن زنانه به نام (پارچه کسمه)یک عدد پاکت رنگی چهار گوش به نام (سلام و دعا )که معمولا حاوی هل،میخک ونبات می بود بعلاوه یک عدد نان قندی محلی در سینی (سینی کوچک)نهاده وبه منزل دعوت شونده می فرستادند .

روز جشن (پارچه کسمه) دو نفر خانم در طرفین در ورودی منزل دختر می ایستادند ،یکی به مدعوین گلاب می پاشید دیگری نیز آینه به دست ایستاده وبا خوشامد گویی بانوان را به اتاق جشن راهنمایی می کرد. در این جشن شادی زنانه با نوی با تجربه ومحبوبی پارچه های خوانچه را یکایک بدست گرفته و با تعریف وتمجید و توضیحات لازم به حضار نشان می داد.

در طول نمایش کالای خوانچه عروس ، دائره زن با آوازهای دلنشین و شادی آفرین آذری مدعوین را سرگرم ومسرور می نمود.

در پایان جشن هر یک از میهمانان نسبت به توانایی مالی اش پولی می داد . از وجوه جمع شده مبلغی به دائره زن ومابقی را به خانوده دختر تقدیم می کردند که جهت خرید نواقص جهیزیه دختر به مصرف برسانند.

قبل از شب حنا بندان ، هنگام عصر، سلمانی (دلاک)محل، سر وصورت داماد را در حضور عده ای دعوت شده اصلاح کرده وانعام نقدی وجنسی دریافت می کرد .

دختر را نیز در خانه اش ، مشاطه محل زیر ابرو گرفته وبه صورتش بند می انداخت و دستمزد وانعام دریافت میکرد.

از سوی دیگر خانواده دختر پیراهن ، جوراب ،دستمال،عرقچین دستدوز،قاب قرآن ،ساعت ، مهر ،شانه وجانماز ،مچ پیچ و نظایر آنها برای داماد و هدایای شاغدوش و سولدوش را به درون طبق چوبی چیده و جهت تماشا در وسط اتاق قرار می دادند .

خانواده پسر جهت تماشای خوانچه ها به منزل دختر می رفتند و پس از پذیرایی مختصر سیاهه جهیزیه دختر را می نوشتند وبه ورقه مهریه نصب می کردند .سپس خوانچه ها ،صندوق لباس و لحاف -تشک عروس وداماد به منزل پسر فرستاده میشود تا در شب حنا بندان داماد از پوشاک دریافتی استفاده کند.طبق معمول طبق کشها انعام دریافت کرده وبا چهره بشاش مرخص می شدند

 

 

 

 
Sunday, 24 February 2019

پروانه انتشار پایگاه خبری دیزج خلیل

You are here:   صفحه اصلیآشنایی با روستا
logo-samandehi